Dodenherdenking 2009

foto 1

Net als op Koninginnedag wordt ook de Nationale Dodenherdenking van 4 mei in Diemen muzikaal begeleid door de Diemer Harmonie. Uiteraard is de kleding stemmig donker en het repertoire rustig. De belangstelling voor de Herdenking is ieder jaar groot. Ook steeds meer gezinnen met kinderen wonen de indrukwekkende en sobere plechtigheid bij op het Raadhuisplein. Ook indrukwekkend is elk jaar weer het Taptoe-signaal dat geblazen wordt op de trompet tijdens de plechtigheid en wat de twee minuten stilte inluidt.

Taptoe of Last Post?

Er bestaat enige verwarring over het Nederlandse Taptoe-signaal. In een aantal gemeenten en bij sommige muziekkorpsen wordt het signaal, dat meestal op de trompet of hoorn wordt geblazen, verward met de Angelsaksische Last Post.

De naam Taptoe is direct afgeleid van het commando met de strekking "Sluit de biertap!", een handeling die kennelijk het meest effectief was om militairen op kazernes en in kampementen duidelijk te maken dat de dag voorbij was. Het Taptoe-signaal, dat vermoedelijk al in de tijd van Prins Maurits werd geblazen, was oorspronkelijk dus een praktisch signaal voor de dagafsluiting, zoals er ook een signaal was aan het begin van de dag of om aan te geven dat de kok het eten klaar had. Die geschiedenis, en vooral het verband met alcoholgebruik, lijkt op het eerste gezicht wel van buitengewoon prozaïsch karakter om het signaal te verbinden aan een plechtige ceremonie als de Nationale Dodenherdenking. Maar het Taptoe-signaal heeft in de loop der eeuwen, naast dat praktische nut, een sterke traditie van ceremoniële waardigheid opgebouwd en is als het ware de natuurlijke begeleider van herdenkingen en begrafenissen met militaire eer.

De verwarring met de Last Post is wel te begrijpen, want de twee signalen lijken op elkaar. Muziekhistorici verklaren de gelijkenis tussen de twee signalen uit het feit dat eeuwen geleden veel gebruik werd gemaakt van buitenlandse huurlingen, een situatie waarin het handig was dat één signaal door soldaten van verschillende nationaliteiten begrepen werd.

Home | Next | Back